Martinus van Hoorn stelde het helder: “Als u weer eens hoort dat de bevolking van Appingedam afgeslacht is in 1514, niet geloven, want een jaar later functioneerde Appingedam gewoon weer.’’
De lezing van Van Hoorn, een haast professionele amateurhistoricus uit Appingedam en oud-rector van de RSG in Ter Apel, over 700 jaar stadsrechten Appingedam kende een paar bijzondere momenten. De overlevering vertelt dat er in 1514 meer dan duizend man zijn afgeslacht. Van Hoorn: ,,Het kan gewoon niet. Misschien dat er wel huursoldaten zijn vermoord, maar geen grote aantallen inwoners. Tsja, de influencers uit die jaren…’’
Een bomvolle Nicolaïkerk luisterde gefascineerd naar de spreker. Er waren meer verhalen die hij ontkrachtte. Appingedam wordt vaak de Fivelstad genoemd maar de rivier De Fivel stroomde er ver vandaan. Ubbo Emmius, de eerste rector magnificus van wat nu de Rijksuniversiteit Groningen heet, zou daar volgens Van Hoorn verantwoordelijk voor zijn. Op een van de eerste kaarten die over het gebied werden getekend heeft Emmius het Damsterdiep verward met de loop van de Fivel en iedereen heeft dat later overgenomen. Van Hoorn: ,,Je mag Appingedam gerust Fivelstad noemen, het klopt alleen niet.’’
De relatie Appingedam-Delfzijl, nu samengebald in het gemeentelijk loket Eemsdelta, kwam ook aan bod. Na 1960 groeide de industrie in Delfzijl immens en nam de industrie in Appingedam af. In 1964 kwam er een structuurplan voor de regio die moest leiden tot een inwonertal van 100.000 mensen. Van Hoorn viel het op dat Delfzijl het in die plannen nooit over Farmsum had. ,,Terwijl Farmsum toch een flinke omvang had.’’
