De discussie over de mogelijke komst van kerncentrales naar de Eemshaven kan niet rekenen op de steun van Rikus Jager. Volgens de CDA-politicus is het onverstandig om in de provincie waar de gaswinningsaffaire nog niet is afgerond de inwoners opnieuw buitenspel te zetten.
’’Als de knoop wordt doorgehakt komen die centrales er na verloop van tijd wel, maar wel met heel veel protest. Mensen zullen terecht opmerken dat ze voor de zoveelste keer niet serieus worden genomen’’, vertelt Jager.
Het besluit van het kabinet over de geschiktheid van de Eemshaven als locatie voor nieuwe kerncentrales komt snel dichterbij en valt met de kennis van nu op vrijdag 11 december. Tijdens een recente informatieavond in Uithuizen bleek hoe diep de bezorgdheid zit. Dat er iets moet gebeuren in de energietransitie is helder, maar de gekozen koers bij Jager vraagtekens op.
Polarisatie
’’Mijn standpunt is klip en klaar. Geen kerncentrales in de Eemshaven, want anders word je helemaal ongeloofwaardig naar je achterban. Mensen zijn bezorgd, want de affaire als gevolg van gaswinning is nog steeds niet afgerond. Dit duurt nog wel jaren, want het is nog lang niet klaar, maar je moet met meer dingen rekening houden die belangrijk zijn. Als je kijkt naar de polarisatie in de samenleving, dan is het zeer onverstandig om inwoners van de provincie Groningen opnieuw in de kou te laten staan. Er mag ook wel eens bewijs worden geleverd dat er écht naar mensen wordt geluisterd.’’
Naast het gebrek aan maatschappelijk draagvlak, liggen er complexe technische en geopolitieke problemen op tafel. In tegenstelling tot Zeeland, waar de infrastructuur al aanwezig is, moet in Groningen alles vanaf de grond worden opgebouwd. Daarnaast is er het hardnekkige probleem met het koelwater. De Waddenzee is Unesco werelderfgoed waarmee de ecologische impact van warm koelwater niet zomaar is opgelost. Een ander groot struikelblok is het radioactief afval en daar wringt de schoen voor de inwoner van Appingedam. ’’Zolang er geen oplossing is voor de eindberging van het afval, zijn kerncentrales geen optie in onze regio.’’
Wat Jager bovendien grote zorgen baart is dat de Veiligheidsregio Groningen nauwelijks is betrokken bij het locatieonderzoek van het Rijk. Juist een regio die zoveel ervaring heeft opgedaan met crisisbeheersing rondom de gaswinning zou een stem moeten krijgen. ’’Als er een kerncentrale komt, moeten we de garantie hebben dat de Veiligheidsregio kan zeggen. We hebben nu zoveel kennis opgedaan, we kunnen het aan. Ik kijk ook naar mijn kinderen en kleinkinderen die hier graag tot in lengten van jaren veilig willen wonen. Daar is nu geen sprake van.’’
Energietransitie
Na olie en gas kiezen valt de keuze nu op de bouw van nieuwe kerncentrales. Een besluit waar Jager grote vraagtekens bij plaatst. ’’Misschien zijn we in de energietransitie wel een beetje te ver doorgeschoten. We moeten vooral blijven investeren in alternatieve manieren van energieopwekking, omdat de technologie zich razendsnel ontwikkelt. Hoewel het huidige kabinet waterstof momenteel geen voorrang lijkt te geven liggen daar nog steeds kansen. Het heelal bestaat immers voor 70 procent uit waterstof en met die fundamentele kennis moet meer te doen zijn. Op kleinere schaal bieden micro-windturbines in dorpen en wijken kansen voor lokale schone stroom, zonder dat er direct wordt gekozen voor megaprojecten waarvoor geen draagvlak bestaat onder de bevolking.’’
Als de regering de waarschuwingen negeert en de plannen doordrukt vreest Jager voor de democratische gevolgen in het Noorden. ’’Mensen zullen hun stem niet meer uitbrengen, maar je moet tegelijkertijd ook rekening houden met de andere kant van de medaille. Als er nu niks gebeurt, staat de regio over tien tot vijftien jaar weer voor exact dezelfde energiediscussie. Volgens mij ligt de oplossing niet in het overhaast bouwen van kerncentrales, maar in het serieus nemen van de Groningers en ondertussen werken aan betere alternatieven. We moeten nu verstandig kiezen voor de generaties na ons.’’
